Chủ nhật, 25/8/2019 | 13:34 GMT+7

Contact

Điện thoại:
(+84) 243 9412852

Email:
info@ndh.vn

Người Đồng Hành là Chuyên trang Thông tin Tài chính của Tạp chí điện tử Nhịp Sống Số theo Giấy phép số 197/GP-BTTTT do Bộ Thông tin và Truyền thông cấp ngày 19/04/2016. Ghi rõ nguồn “Người Đồng Hành” khi phát hành lại thông tin từ cổng thông tin này.

Kết quả kinh doanh quý II/2019 Bức tranh bất động sản cao cấp Trào lưu homestay Điện mặt trời trước 30/6 Chứng quyền có bảo đảm
Thứ hai, 12/8/2019, 14:32 (GMT+7)

Nền kinh tế thâm hụt của Trump

Minh Ngọc (Theo Project Syndicate) Thứ hai, 12/8/2019, 14:32 (GMT+7)

Dưới đây là nội dung bài viết tiêu đề "Nền kinh tế thâm hụt của Trump" của tác giả Joseph E. Stiglitz đăng trên Project Syndicate ngày 9/8. Stiglitz nhận giải Nobel Kinh tế năm 2001. Ông là giáo sư tại Đại học Columbia, Kinh tế trưởng tại Viện Roosevelt và từng viết một số cuốn sách về kinh tế.

Trong nhiệm kỳ của Tổng thống Donald Trump, cú sốc này liên tục theo sau cú sốc khác khiến chúng ta không có đủ thời gian suy nghĩ thấu đáo về những sự kiện xảy ra. Cuối tháng 7, Cục Dự trữ Liên bang (Fed) hạ lãi suất cơ bản lần đầu tiên trong vòng 10 năm kể từ sau cuộc Đại khủng hoảng. Sau đó, nước Mỹ chứng kiến 2 cuộc xả súng hàng loạt trong vòng chưa đầy 24 giờ, nâng tổng số vụ xả súng trong năm lên tới 255 - tức hơn một vụ mỗi ngày. Và cuộc chiến thương mại với Trung Quốc mà Trump từng tweet là “tốt, và dễ dàng chiến thắng” đã bước vào giai đoạn mới, nguy hiểm hơn, làm rung chuyển thị trường và dấy lên nguy cơ về một cuộc chiến tranh lạnh khác.

Ở một khía cạnh, động thái của Fed sẽ không ảnh hưởng nhiều: thay đổi 25 điểm cơ bản chỉ tác động không đáng kể. Ý tưởng rằng Fed có thể điều chỉnh nền kinh tế bằng những thay đổi lãi suất đúng lúc đã mất giá trị từ lâu – tuy nó mang lại niềm vui cho những nhà quan sát và công ăn việc làm cho nhà báo kinh tế. Nếu hạ lãi suất từ 5,25% xuống 0 không tác động nhiều đến nền kinh tế những năm 2008-2009, làm sao hạ lãi suất 0,25% có thể mang lại những thay đổi lớn lao? Các doanh nghiệp lớn vẫn nắm giữ lượng lớn tiền: thanh khoản thấp không phải lý do khiến họ không đầu tư.

Joseph E. Stiglitz, chủ nhân giải Nobel Kinh tế năm 2001. Ảnh: Business Insider.

Joseph E. Stiglitz, chủ nhân giải Nobel Kinh tế năm 2001. Ảnh: Business Insider.

Kinh tế gia John Maynard Keynes đã nhận định rằng đột ngột thắt chặt chính sách tiền tệ, hạn chế khả năng tín dụng có thể khiến nền kinh tế phát triển chậm lại, nhưng nới lỏng chính sách trong một nền kinh tế suy yếu sẽ không đem lại nhiều kết quả. Thậm chí cả những biện pháp như nới lỏng định lượng cũng không tác động nhiều, xét từ những gì châu Âu đã trải qua. Trên thực tế, lãi suất âm đang được thử nghiệm tại nhiều quốc gia thậm chí có thể khiến nền kinh tế yếu đi do tác động tiêu cực tới bảng cân đối ngân hàng và tiếp đến là cho vay.

Hạ lãi suất sẽ dẫn đến giảm tỷ giá hối đoái. Trên thực tế, đây có thể là nguyên tắc chính cho các chính sách của Fed ngày nay. Nhưng chẳng phải đó chính là “phá giá cạnh tranh” mà chính quyền Trump vẫn chỉ trích Trung Quốc? Và như dự đoán, động thái này đã khiến các quốc gia khác cũng hạ tỷ giá hối đoái, ngụ ý rằng bất kỳ lợi ích nào cho nền kinh tế Mỹ thông qua hiệu ứng tỷ giá sẽ chỉ có thể tồn tại trong ngắn hạn. Trớ trêu hơn là thực tế rằng sự tụt dốc gần đây của tỷ giá hối đoái Trung Quốc là kết quả của vòng thuế mới nhất của Mỹ và do Trung Quốc ngừng can thiệp vào tỷ giá hối đoái – ngừng hỗ trợ nó.

Ở một khía cạnh khác, động thái của Fed nói lên nhiều điều. Nền kinh tế Mỹ đáng lẽ phải “huy hoàng”. Tỷ lệ thất nghiệp 3,7% và tăng trưởng quý I 3,1% đáng lẽ phải là niềm ao ước của các quốc gia phát triển. Nhưng đằng sau vẻ bề ngoài là những dấu hiệu đáng lo ngại. Tăng trưởng quý II lao dốc còn 2,1%. Số giờ sản xuất trung bình trong tháng 7 tụt xuống mức thấp nhất kể từ năm 2011. Lương thực tế chỉ nhỉnh hơn một chút so với 10 năm trước, trước cuộc Đại khủng hoảng. Đầu tư thực tế trên phần trăm GDP thấp hơn nhiều so với mức cuối những năm 1990, và các biện pháp cắt giảm thuế nhằm khuyến khích đầu tư doanh nghiệp lại được dùng chủ yếu để mua lại cổ phần.

Nước Mỹ đáng lẽ phải phát triển mạnh mẽ, với 3 biện pháp kích thích tài khóa đáng kể trong vòng 3 năm qua. Cắt giảm thuế năm 2017, chủ yếu có lợi cho các tỷ phú và tập đoàn, đóng góp 1.500 - 2.000 tỷ USD vào thâm hụt 10 năm. Gần 300 tỷ USD chi phí tăng thêm trong vòng 2 năm để tránh đóng cửa chính phủ vào năm 2018. Và vào cuối tháng 7, thỏa thuận mới để tránh một đợt đóng của khác lại tiêu tốn 320 tỷ USD nữa. Nếu cần tới hàng nghìn tỷ USD mỗi năm để duy trì nền kinh tế Mỹ trong thời kỳ ổn định, sẽ cần tới bao nhiêu khi các điều kiện thuận lợi không còn?

Phần lớn người Mỹ không được hưởng lợi từ nền kinh tế của nước mình, với mức thu nhập đang chững lại – thậm chí giảm xuống – trong nhiều thập kỷ. Các xu hướng bất lợi này đã khiến tuổi thọ trung bình giảm đi. Dự luật thuế của Trump còn khiến mọi chuyện tồi tệ hơn, làm trầm trọng hơn vấn đề cơ sở hạ tầng xuống cấp, hạn chế khả năng hỗ trợ giáo dục của các bang tiên tiến hơn, tước mất cơ hội bảo hiểm y tế của hàng triệu người, và khi được áp dụng hoàn chỉnh, sẽ buộc những người Mỹ có mức thu nhập trung bình phải trả mức thuế cao hơn, khiến hoàn cảnh của họ ngày càng khó khăn.

Tổng thống Mỹ Donald Trump (trái) và chủ tịch Fed Jerome Powell. Ảnh: Getty Images.

Tổng thống Mỹ Donald Trump (trái) và chủ tịch Fed Jerome Powell. Ảnh: Getty Images.

Tái phân phối từ thấp đến cao – không chỉ xuất hiện trong nhiệm kỳ Tổng thống của Trump mà còn ở các chính quyền đảng Cộng hòa khác – làm giảm tổng cầu, vì so với người nghèo, những người giàu thường chi tiêu một phần thu nhập nhỏ hơn. Điều này khiến nền kinh tế suy yếu theo cách không thể bù đắp bằng việc tạo thuận lợi cho các tỷ phú và doanh nghiệp. Và khoản thâm hụt tài khóa khổng lồ của Trump đã dẫn đến thâm hụt thương mại lớn hơn nhiều so với thời Obama, bởi Mỹ phải nhập khẩu vốn để thu hẹp khoảng cách giữa tiết kiệm và đầu tư trong nước.

Trump cam kết sẽ giảm thâm hụt thương mại, nhưng sự thiếu kiến thức kinh tế trầm trọng của ông chỉ khiến thâm hụt thương mại tăng thêm, đúng như dự đoán của các nhà kinh tế. Bất chấp sự quản lý kinh tế yếu kém của Trump và nỗ lực làm suy yếu đồng USD, cộng thêm việc Fed hạ lãi suất, đồng USD vẫn giữ ở mức cao, cản trở xuất khẩu và khuyến khích nhập khẩu. Các nhà kinh tế học đã nhiều lần cố gắng giải thích cho Donald Trump rằng các thỏa thuận thương mại sẽ ảnh hưởng tới việc quốc gia nào sẽ buôn bán với Mỹ, nhưng không ảnh hưởng đến thâm hụt chung.

Trong lĩnh vực này cũng như lĩnh vực khác, từ tỷ giá hối đoái đến kiểm soát súng đạn, Trump tin những gì ông ta muốn tin và để người dân đối mặt với hậu quả sau đó.

 

Đăng nhập bằng

Hoặc nhập

Thông báo

Thông báo

Hãy chọn 1 mục trước khi biểu quyết

Thông báo