Vui lòng chờ trong giây lát

Chuyện 'bếp núc' trong quá trình thoái vốn của SCIC

(NDH) Hoạt động của SCIC được đánh giá là thành công trong hơn 10 năm qua khi tiền thu về gấp 3,5 lần giá vốn, song Tổng công ty cũng gặp nhiều vướng mắc pháp lý hay câu chuyện "đất vàng".

Chiều 1/12, tọa đàm ‘Thoái vốn nhà nước trong các doanh nghiệp, các vấn đề cổ đông, tranh chấp cổ đông’ do Câu lạc bộ Luật sư Thương mại Quốc tế Việt Nam tổ chức đã diễn ra tại Rex Hotel Saigon.

Tại buổi tọa đàm, Phó tổng giám đốc SCIC Lê Song Lai cùng các vị diễn giả đã có những chia sẻ về chương trình thoái vốn của SCIC và những vấn đề khác liên quan khác.

Bán vốn tại 961 doanh nghiệp, giá trị thu về gấp 3,5 lần giá vốn

Theo ông Lai, tính đến 31/10, SCIC đã tổ chức bán vốn tại 961 doanh nghiệp trong tổng số hơn 1.000 doanh nghiệp được tiếp nhận đại diện chủ sở hữu vốn Nhà nước.

Cụ thể, SCIC đã bán hết vốn tại 862 doanh nghiệp; bán một phần vốn tại 80 doanh nghiệp và bán quyền mua ở 19 doanh nghiệp khác.

Doanh thu từ bán vốn đã vượt qua con số 27.000 tỷ đồng. Nếu so với giá vốn 7.763 tỷ, giá trị thu về đã gấp 3,5 lần giá vốn (cao hơn mức bình quân cả nước giai đoạn 2011-2015 là 1,48 lần). Trong đó, thương vụ bán cổ phần Vinamilk là đáng kể, giúp tỷ lệ vốn bán được trên giá vốn tăng từ 2,06 lên 3,5 lần như hiện nay.

Thảo luận về những yếu tố giúp SCIC thoái vốn thành công, ông Lai cho biết nguyên nhân chính là hoạt động tổ chức của SCIC đã chuyên nghiệp hơn, bán vốn đúng thời điểm, theo sát diễn biến thị trường, được hỗ trợ bởi khung pháp lý tốt hơn, có những chính sách đặc thù…

Vướng mắc pháp lý và nỗi niềm “đất vàng”

Việc thoái vốn của SCIC trong hơn 10 năm qua đã ghi nhận những kết quả đáng ghi nhận, tuy nhiên quá trình này vẫn còn đó nhiều tồn tại.

Theo ông Lai, hiện nay các văn bản pháp luật có sự chồng chéo nhất định, do để để tìm 1 văn bản chung để áp dụng thì không có. Nhiều vấn đề phát sinh buộc SCIC phải hỏi ý kiến của các cơ quan Nhà nước, do đó phát sinh nhiều bất cập, mất nhiều thời gian, bỏ lỡ cơ hội kinh doanh…

Việc bán vốn cũng phải thuê các tổ chức tư vấn định giá và tổ chức bán cổ phần, do đó các phương pháp xác định giá khởi điểm cũng sẽ có sự chênh nhau. Bên cạnh đó, phương thức chuyển nhượng vốn trên sàn sẽ bị đóng khung trong biên độ giao dịch, cứng nhắc đối với các doanh nghiệp niêm yết. Các quy định về thoái vốn, sử dụng vốn Nhà nước để đầu tư có nhiều nội dung chưa rõ hoặc khó áp dụng, đòi hỏi phải có hướng dẫn cụ thể trước khi thực hiện.

Về quy định đặt cọc tiền mua tỷ lệ 10%, đối với nhiều thương vụ lớn giá trị đặt cọc cũng sẽ rất lớn, gây rủi ro về thời gian hoàn cọc cũng như tranh chấp việc hoàn tiền. Đối với các nhà đầu tư nước ngoài cũng càng gây rủi ro về tỷ giá khi phải đặt cọc bằng VND, thương vụ Vinamilk vừa qua cũng đánh dấu lần đầu tiên nhà đầu tư được đặt cọc bằng USD.

Một tồn tại lớn trong quy trình thoái vốn của SCIC là việc xác định giá trị quyền sử dụng đất của doanh nghiệp. Theo ông Lai, việc thẩm định giá trị đất gây nhiều khó khăn do đất của doanh nghiệp có nhiều hình thức sở hữu, như nhiều đơn vị chỉ thuê đất trả tiền 1 lần… Bên cạnh đó, các tổ chức định giá cũng tốn nhiều thời gian thẩm định, thậm chí nhiều đơn vị còn từ chối định giá quyền sử dụng đất buộc SCIC phải thuê thêm các đơn vị khác.

Công tác thẩm định giá trị đất theo đó sẽ làm chậm quá trình cổ phần hóa, trong khi khung giá đất lại hay biến động, dẫn đến việc định giá khởi điểm còn nhiều bất cập, thiếu chính xác. Thực tế cũng có doanh nghiệp đã bán vốn đến 7, 8 lần vẫn bất thành do việc định giá đất đai quá cao, trong khi định giá thấp, đặc biệt là các khu ‘đất vàng’ thì lại bị đổ lỗi thất thoát tài sản Nhà nước.

Mặc dù còn nhiều vướng mắc những SCIC cũng có nhiều thuận lợi hơn các tổng công ty, tập đoàn kinh tế khác như việc thoái vốn không phải tuân thủ quy định cổ đông sáng lập, là đơn vị đi đầu đấu giá lô cổ phần, được thực hiện bán vốn theo nguyên tắc 70:30 (30% đấu giá công khai, 70% bán cho cán bộ, người lao động hoặc cổ đông chiến lược), được phép hạ giá khởi điểm đến 3 lần, mỗi lần không quá 10% và không quá 2 tháng, được phép bán dưới mệnh giá…

Bán hết vốn, SCIC làm gì?

Một câu hỏi được đặt ra là khi bán hết vốn đại diện sở hữu tại doanh nghiệp thì chức năng của SCIC sẽ là gi? Lượng tiền thu được từ thoái vốn sẽ đi về đâu?

Trả lời vấn đề này, ông Lai cho biết SCIC có 2 chứ năng là tiếp nhận, quản trị sau đó sẽ thoái vốn khỏi doanh nghiệp; đồng thời cũng có chức năng đầu tư. Vì vậy, trong thời gian tới SCIC sẽ đẩy mạnh hơn việc đầu tư, trong khi đó vẫn tiếp nhận các doanh nghiệp từ các Bộ, Ngành về SCIC để tái cấu trúc , bán vốn cho đến khi giảm tối thiểu doanh nghiệp vốn Nhà nước.

Tính đến hết 2015, so với thời điểm thành lập 8/2006, doanh thu của SCIC đã tăng gấp 65,4 lần; vốn chủ sở hữu tăng 9,5 lần và lợi nhuận sau thuế gấp 61 lần. Đa số các doanh nghiệp có kết quả kinh doanh được cải thiện sau khi được bàn giao về SCIC. Số lượng doanh nghiệp thu lỗ thuộc diện kiểm soát đặc biệt chỉ chiếm 6,5%, tỷ suất lợi nhuận trên vốn chủ sở hữu bình quân đạt từ 15-17%.

Việc SCIC đẩy mạnh bán vốn là nhằm làm gương cho các tổng công ty, tập đoàn kinh tế khác; thực hiện theo chỉ đạo của các cơ quan Nhà nước để tăng thanh khoản, tính hấp dẫn cho thị trường; và đây cũng là giai đoạn thị trường tăng trưởng tốt.

Nguồn tiền bán vốn về nguyên tắc sẽ được ghi nhận vào doanh thu của SCIC. Sau khi trừ đi giá vốn và chi phí, phần lợi nhuận sẽ được trích lập vào 3 quỹ, nộp thuế và chuyển về ngân sách Nhà nước. Việc trích lập là nhằm mục đích tăng vốn điều lệ của SCIC lên khoảng 50.000 tỷ đồng, hiện vốn của SCIC mới chỉ khoảng 30.000 tỷ đồng. Tuy nhiên với thặng dự bán vốn của 10 doanh nghiệp lớn nhất thì hạch toán riêng thẳng về ngân sách Nhà nước và Nhà nước sẽ quyết định số tiền này.

Chuyện 'bếp núc' trong quá trình thoái vốn của SCIC Chuyện 'bếp núc' trong quá trình thoái vốn của SCIC
10 192 56 reviews

(NDH) Hoạt động của SCIC được đánh giá là thành công trong hơn 10 năm qua khi tiền thu về gấp 3,5 lần giá vốn, song Tổng công ty cũng gặp nhiều vướng mắc pháp lý hay câu chuyện "đất vàng".

Bình luận trên NDH
Bình luận
 
Bình luận trên Facebook

Pháp luật

Thông tin thị trường
  • Tất cả
  • Tất cả
  • Hose
  • HNX
  • UPCom
Top