Vui lòng chờ trong giây lát

Chính thức bị áp lệnh trừng phạt của Mỹ hôm nay: Ngành dầu mỏ Iran và 40 năm thăng trầm

(NDH) Gần 40 năm sau Cuộc cách mạng Hồi giáo 1979, sau những hậu quả từ chiến tranh, lệnh trừng phạt và chính sách cô lập chính trị từ thế giới cùng với sự quay lưng của các doanh nghiệp phương Tây, ngành dầu mỏ của Iran lại sắp có nguy cơ bị gián đoạn.

Chính quyền của Tổng thống Donald Trump sẽ tái áp dụng lệnh trừng phạt đối với ngành dầu mỏ của Iran từ ngày 5/11 sau khi tuyên bố rút khỏi thỏa thuận hạt nhân 2015. Các khách hàng mua dầu của Iran, không tính Mỹ, cũng sẽ dừng hoặc giảm mua do áp lực trừng phạt từ ông Trump.

Mặc dù gỡ bỏ lệnh cấm nhà đầu tư nước ngoài vào năm 1995 nhưng Iran vẫn đang gặp khó trong việc tìm nguồn vốn đầu tư nước ngoài bền vững. Sự cô lập này chủ yếu do Iran không có được mối quan hệ tốt đẹp với Mỹ.

Trong vài năm gần đây, vì tập trung phát triển năng lượng hạt nhân nên Tehran không thể tăng sản lượng dầu thô. Nhờ kho dầu dự trữ khổng lồ của Tập đoàn Dầu khí Quốc gia, Iran mới có thể duy trì vị thế là một trong 5 nước sản xuất dầu lớn nhất thế giới. Iran chiếm gần 4% nguồn cung dầu mỗi ngày cho thế giới và xuất khẩu trung bình 2/3 sản lượng trong suốt 30 năm qua.

Thời hoàng kim của ngành dầu mỏ Iran là vào giữa những năm 1970, khi sản lượng của nước này chiếm 10% nguồn cung toàn cầu. Đến nay, Iran chưa từng lấy lại được mốc sản lượng 6 triệu thùng/ngày của năm 1974.

Nhìn lại năm 1974, Iran sản xuất được một lượng dầu thô tương đương 70% sản lượng của Arab Saudi, nước sản xuất dầu lớn nhất Tổ chức các nước Xuất khẩu Dầu mỏ, và gấp hơn 3 lần sản lượng của Iraq. Nguồn cung dầu sau đó giảm xuống thấp kỷ lục 1,5 triệu thùng/ngày vào năm 1980 sau khi Vua Shah Mohammed Reza bị lật đổ. Sự kiện này gây ra cú sốc giá dầu lan khắp các nền kinh tế phương Tây.

Iran phải mất 23 năm để khôi phục công suất dầu lên 4 triệu thùng/ngày vào năm 2003. Đến năm 2012, khi Iran bị cộng đồng quốc tế trừng phạt vì chương trình hạt nhân, nguồn cung dầu từ nước này giảm mạnh, bằng 1/3 của Arab Saudi và chỉ nhỉnh hơn của Iraq.

Tuy nhiên, sản lượng dầu đã nhanh chóng phục hồi lên 5 triệu thùng/ngày vào năm ngoái, ghi nhận mức cao nhất của thời kỳ hậu cách mạng.

Về xuất khẩu, Washington ngừng mua cũng như đầu tư vào ngành dầu mỏ Iran từ năm 1979. Trong giai đoạn 20121 – 2016, vì ảnh hưởng của lệnh trừng phạt nên xuất khẩu dầu của quốc gia Trung Đông này giảm 50%.

Ngày Mỹ tái trừng phạt Iran đã tới nhưng thị trường vẫn chưa thể khẳng định rằng dầu của nước này sẽ vắng bóng trên thị trường thế giới. Cuối tuần trước, Ngoại trưởng Mỹ Mike Pompeo cho biết Mỹ sẽ tạm thời cho phép 8 quốc gia, vùng lãnh thổ tiếp tục mua dầu thô từ Iran. Theo một số nguồn tin, Thổ Nhĩ Kỳ, Ấn Độ và Hàn Quốc là ba trong số quốc gia được miễn giảm trừng phạt. Liên minh châu Âu không có tên trong danh sách này, ông Pompeo cho biết.

Đây không phải là lần đầu tiên bị trừng phạt nên Iran rõ ràng vẫn có cách để xuất khẩu dầu ra nước ngoài mà không bị phát hiện. Một số phương pháp phổ biến là tắt các thiết bị thu nhận sóng radio trên các tàu chở dầu siêu lớn, sử dụng các đồng tiền thay thế cho USD trong việc thanh toán hoặc bán dầu thô cho các doanh nghiệp lọc dầu tư nhân theo các lô nhỏ.

Những đồn đoán gần đây xung quanh câu chuyện Mỹ tái trừng phạt Iran khiến giá dầu thô liên tục biến động. Tháng 10 trở thành tháng tồi tệ nhất của dầu thô kể từ giữa năm 2016 khi giá dầu Brent và WTI lần lượt giảm 8,8% và 10,9%. Nguyên nhân chủ yếu là giới đầu tư giữ tâm lý thận trọng trước các tài sản rủi ro như chứng khoán và hàng hóa năng lượng trong bối cảnh căng thẳng thương mại Mỹ - Trung Quốc leo thang.

Chính thức bị áp lệnh trừng phạt của Mỹ hôm nay: Ngành dầu mỏ Iran và 40 năm thăng trầm Chính thức bị áp lệnh trừng phạt của Mỹ hôm nay: Ngành dầu mỏ Iran và 40 năm thăng trầm
10 732 56 reviews

(NDH) Gần 40 năm sau Cuộc cách mạng Hồi giáo 1979, sau những hậu quả từ chiến tranh, lệnh trừng phạt và chính sách cô lập chính trị từ thế giới cùng với sự quay lưng của các doanh nghiệp phương Tây, ngành dầu mỏ của Iran lại sắp có nguy cơ bị gián đoạn.

Bình luận trên NDH
Bình luận
 
Bình luận trên Facebook

Năng lượng

Thông tin thị trường
  • Tất cả
  • Tất cả
  • Hose
  • HNX
  • UPCom
Top